آموزش نصب cPanel
نصب cPanel و WHM در عمل فقط یک دستور است، اما آن دستور تنها روی یک سرور تازهنصبشده با سیستمعامل پشتیبانیشده، نام میزبان به شکل FQDN و آیپی عمومی ثابت به نتیجه میرسد. با کاربر root از طریق SSH وارد سرور شوید، اسکریپت رسمی نصب را اجرا کنید و تا پایان کار به سرور دست نزنید. باقی مراحل خودکار است.
cPanel و WHM چه فرقی با هم دارند
هر دو با یک بسته و یک اسکریپت نصب میشوند و نصب جداگانهای وجود ندارد. WHM محیط مدیر سرور است: ساخت و مدیریت اکانتها، تنظیم سرویسها، بکاپگیری و امنیت. cPanel همان محیطی است که هر مشتری برای مدیریت سایت، ایمیل، پایگاه داده و فایلهای خودش میبیند.
در سال ۲۰۲۶ روی چه سیستمعاملی نصب میشود
این همان بخشی است که بیشتر آموزشهای قدیمی فارسی را بیاعتبار کرده است. خانواده CentOS کاملاً از فهرست بیرون رفته؛ CentOS 7 در تابستان ۲۰۲۴ به پایان پشتیبانی رسید و CentOS Stream هیچوقت پشتیبانی نشد. مهمتر اینکه Rocky Linux هم کنار گذاشته شده است: مستندات رسمی cPanel میگویند دیگر نه نصب تازه روی Rocky ممکن است و نه پشتیبانی از نصبهای موجود Rocky ادامه دارد؛ این تغییر با نسخه ۱۳۴ اعمال شد.
فهرست عملی امروز اینهاست:
- AlmaLinux OS نسخههای ۸، ۹ و ۱۰؛ نسخه ۸ روی cPanel نسخه ۱۱۰ به بعد، نسخه ۹ روی ۱۱۴ به بعد و نسخه ۱۰ روی ۱۳۲ به بعد. گزینهای که خود cPanel بهجای Rocky پیشنهاد میدهد همین است.
- CloudLinux OS نسخههای ۸، ۹ و ۱۰؛ نسخه ۱۰ فقط روی cPanel نسخه ۱۳۴ به بعد نصب میشود.
- Ubuntu در نسخههای LTS؛ در حال حاضر
24.04، آن هم فقط با ایمیج نصب Server و انتخاب حالت پیشفرض.
پس اگر قرار است پنل را روی یک سرور مجازی ایران با دسترسی کامل مدیریتی بالا بیاورید، همان لحظه سفارش سیستمعامل را از این فهرست انتخاب کنید تا بعداً مجبور به نصب دوباره سیستمعامل نشوید.
پیشنیازهایی که نادیده گرفتنشان نصب را خراب میکند
- سیستمعامل باید تازه و مینیمال باشد. نصبکننده اگر کنترلپنل دیگری (مثل DirectAdmin یا Plesk) یا وبسرور و دیتابیس از پیش نصبشده ببیند، متوقف میشود؛ اگر هنوز بین گزینهها مردد هستید، پیش از پاک کردن سرور مقایسهٔ کنترلپنل پلسک و سیپنل را ببینید. روی سروری که قبلاً دستکاری شده، سیستمعامل را از نو نصب کنید؛ این کوتاهترین راه است.
- دسترسی root. مستندات رسمی صریح میگویند برای نصب باید با کاربر
rootوارد سرور شوید؛ کاربر معمولی یاsudoجای آن را نمیگیرد. - نام میزبان باید FQDN باشد، یعنی چیزی مثل
srv1.example.com؛ نهlocalhostو نه دامنه اصلی سایت. - آیپی عمومی و ثابت با DNS سالم. آیپی داینامیک، رزروشده یا داخلی اصلاً لایسنس نمیگیرد.
- سختافزار: حداقل ۲ گیگابایت رم (پیشنهاد رسمی ۴ گیگابایت)، حداقل ۲۰ گیگابایت دیسک (پیشنهاد ۴۰ گیگابایت)، معماری ۶۴ بیتی و دستکم ۵ گیگابایت فضای آزاد اضافی در مسیر
/usr/local/cpanelبرای خود فرایند نصب و آپدیت. - SELinux باید غیرفعال بماند روی خانواده RHEL. روی اوبونتو هم SELinux نصب نکنید؛ AppArmor که پیشفرض فعال است با cPanel سازگار است و لازم نیست خاموشش کنید.
- فایروال سیستمعامل را پیش از نصب پایین بیاورید. نصبکننده خودش پورتهای لازم را باز میکند و توصیه رسمی هم همین است؛ روی اوبونتو با
systemctl stop ufw.serviceوsystemctl disable ufw.service. بعد از پایان نصب، فایروال را با ابزاری مثل CSF یا APF برگردانید. - روی اوبونتو تنها نیمسرور پشتیبانیشده
PowerDNSاست و نصبکننده خودش آن را میآورد.
اگر تعداد اکانتها یا حجم ترافیک بالاست و منابع مجازی جوابگو نیست، سراغ یک سرور اختصاصی داخل یا خارج از ایران بروید؛ همین مراحل نصب بدون تغییر روی آن هم اجرا میشود.
آمادهسازی سرور
ابتدا نام میزبان را تنظیم و بررسی کنید:
hostnamectl set-hostname srv1.example.com
hostname -f
خروجی دستور دوم باید دقیقاً همان نام کامل باشد. بعد سیستم را بهروز کنید؛ روی AlmaLinux با dnf -y update و روی اوبونتو با apt update && apt -y upgrade. اگر هسته بهروز شد، یکبار سرور را ریاستارت کنید.
دستور نصب
دستور رسمی و فعلی همین یک خط است:
cd /home && curl -o latest -L https://securedownloads.cpanel.net/latest && sh latest
در آموزشهای قدیمی بهجای این خط wget http://layer1.cpanel.net/latest تکرار میشود. آن نشانی امروز فقط به همان آدرس امن بالا تغییرمسیر میخورد، ولی چیزی نیست که مستندات رسمی بدهند و شروع دانلود نصبکننده روی HTTP بدون رمزنگاری کار درستی نیست؛ پس همان دستور رسمی را بزنید. آن خط معروف yum -y install gcc* autoconf هم نه لازم است و نه بیخطر: نصبکننده وابستگیهای خودش را میآورد و ریختن بستههای توسعه با wildcard روی یک سرور تازه فقط احتمال تداخل را بالا میبرد.
نصب طولانی است؛ وسط کار قطعش نکنید
مدت نصب ثابت نیست و به قدرت پردازنده، سرعت دیسک و پهنای باند سرور بستگی دارد؛ روی سرورهای کند بهراحتی خیلی طول میکشد. مشکل اینجاست که اگر ارتباط SSH قطع شود، اسکریپت هم کشته میشود و سرور نیمهنصب میماند. برای همین نصب را داخل یک نشست پایدار مثل screen یا tmux اجرا کنید؛ روی یک سیستمعامل مینیمال ممکن است هیچکدام از پیش نصب نباشند و اول باید خودتان نصبشان کنید:
screen -S cpanel
سپس دستور نصب را داخل همان نشست بزنید. برای خروج بدون قطع کار کلید Ctrl+A و بعد D را بزنید و برای برگشتن screen -r cpanel. روند کار را هم میتوانید از فایل لاگ دنبال کنید:
tail -f /var/log/cpanel-install.log
لایسنس به آیپی سرور گره خورده است
cPanel نرمافزاری تجاری است و بدون لایسنس معتبر بالا نمیآید؛ برای نصبهای تازه یک دوره آزمایشی هم در نظر گرفته شده است. لایسنس به آیپی عمومی سرور بسته میشود، بنابراین با تغییر آیپی باید لایسنس هم منتقل شود. در تهیه لایسنس دقت کنید که لایسنس سرور مجازی با لایسنس سرور اختصاصی یکی نیست و باید متناسب با نوع سروری که دارید سفارش داده شود؛ نصب و کانفیگ اولیه رایگان و امکان تغییر آیپی لایسنس هم روی همان صفحه توضیح داده شده است.
مراحل ثبت آیپی روی لایسنس و رفع خطاهای رایج فعالسازی را جداگانه در راهنمای فعالسازی لایسنس cPanel توضیح دادهایم. وضعیت لایسنسی که روی سرور نشسته را با این دستور بررسی کنید:
/usr/local/cpanel/cpkeyclt
اولین ورود و اطمینان از موفقیت نصب
بعد از پایان نصب، WHM روی پورت 2087 با پروتکل امن در دسترس است: آدرس https://SERVER-IP:2087 را باز کنید و با کاربر root و رمز سرور وارد شوید (محیط cPanel کاربران روی پورت 2083 قرار دارد). در همان ورود اول باید شرایط استفاده را بپذیرید و بعد ایمیل تماس و دو نیمسرور را مشخص کنید. تا وقتی نیمسرورها تعیین نشوند، امکان ساخت اکانت جدید روی سرور وجود ندارد. گامبهگام همین ویزارد و ساخت اولین اکانت را در آموزش راهاندازی سیپنل و تنظیمات WHM دنبال کنید.
خطاهای رایجی که واقعاً پیش میآید
- توقف نصب در همان ثانیههای اول: معمولاً یعنی نام میزبان FQDN نیست یا سرویس دیگری از قبل روی سرور نصب است.
- خطای کمبود فضا: فضای
/usrرا جدا بررسی کنید، نه فقط کل دیسک را. - پنل بالا میآید ولی پیام لایسنس میدهد: خروجی
cpkeycltرا بخوانید؛ اغلب آیپی سرور با آیپی ثبتشده در لایسنس یکی نیست. - سرور CentOS 7 قدیمی دارید: نسخههای امروزی cPanel روی CentOS 7 نصب نمیشوند، ولی لازم نیست حتماً سرور را دور بیندازید. اگر سرور روی cPanel نسخه ۱۱۰ باشد، ابزار رسمی و رایگان cPanel ELevate همان سرور را در جای خودش به AlmaLinux 8 میبرد؛ اول با
/scripts/elevate-cpanel --checkموانع را بگیرید و بعد شروع کنید. اگر این شرط برقرار نیست، سرور را با AlmaLinux از نو بالا بیاورید و اکانتها را با ابزار انتقال WHM جابهجا کنید. - نصب نیمهکاره مانده و اجرای دوباره خطا میدهد: نصبکننده هنگام شروع، فایل قفل
/root/installer.lockرا میسازد و شماره پروسه خودش را داخلش مینویسد تا دو نصب همزمان اجرا نشود. اگر نصب قبلی نصفه رها شده باشد این فایل باقی میماند و اجرای بعدی با پیام «The system detected an installer lock file» متوقف میشود. اول با دستورps aux | grep installمطمئن شوید واقعاً نصبی در حال اجرا نیست، بعد فایل قفل را باrm /root/installer.lockبردارید و نصب را دوباره شروع کنید.
و یک نکته پایانی: اگر قرار است روی همین سرور چند مشتری میزبانی شوند، CloudLinux OS که خودش یکی از سیستمعاملهای پشتیبانیشده cPanel است، منابع هر اکانت را ایزوله میکند تا مشکل یک کاربر بقیه را زمین نزند و امکاناتی مثل PHP Selector هم در اختیارتان بگذارد.