نصب و استفاده از ویرایشگر متنی nano در لینوکس
در لینوکس، تقریباً همهچیز به فایلهای متنی ختم میشود. از تنظیمات وبسرور و دیتابیس گرفته تا سرویسهای سیستمی و حتی اسکریپتهای ساده، همه از طریق فایلهای متنی کنترل میشوند. به همین دلیل، بلد بودن یک ویرایشگر متنی خط فرمان، برای هر کسی که با لینوکس کار میکند، یک مهارت پایه و ضروری است؛ مخصوصاً زمانی که روی سرور هستید و خبری از محیط گرافیکی نیست.
nano یکی از سادهترین و در عین حال کاربردیترین ویرایشگرهای متنی در لینوکس است. این ابزار بهگونهای طراحی شده که بدون درگیر شدن با مفاهیم پیچیده، بتوان فایلها را سریع و امن ویرایش کرد. به همین دلیل، nano معمولاً اولین انتخاب کاربران تازهکار و حتی بسیاری از مدیران سرور برای ویرایش فایلهای کانفیگ است.
nano چیست و چه کاربردی دارد؟
nano یک ویرایشگر متنی مبتنی بر ترمینال است که تمرکز اصلی آن روی سادگی و سرعت کار است. برخلاف vi و vim که بر اساس حالتهای مختلف کار میکنند، nano محیطی کاملاً مستقیم دارد؛ یعنی هر چیزی که تایپ میکنید، بلافاصله داخل فایل نوشته میشود.
nano معمولاً برای ویرایش فایلهای تنظیمات، اصلاح سریع فایلها روی سرور و کار در شرایطی استفاده میشود که فقط به SSH دسترسی دارید و باید بدون دردسر کارتان راه بیفتد.
وضعیت nano در توزیعهای مختلف لینوکس
nano تقریباً در تمام توزیعهای لینوکس در دسترس است. از Ubuntu و Debian گرفته تا CentOS، AlmaLinux، Rocky Linux، Arch Linux، openSUSE و Amazon Linux، همگی از nano پشتیبانی میکنند. در بسیاری از این سیستمعاملها، nano بهصورت پیشفرض نصب شده و نیازی به نصب دستی ندارد.
بررسی نصب بودن nano
nano –version
اگر نسخه nano نمایش داده شود، یعنی ابزار روی سیستم شما نصب است و آماده استفاده میباشد.
نصب ویرایشگر nano در لینوکس
در توزیعهای مبتنی بر Debian مانند Ubuntu:
sudo apt update
sudo apt install nano -y
در توزیعهای مبتنی بر RHEL مانند CentOS، AlmaLinux و Rocky Linux:
sudo yum install nano -y
یا در نسخههای جدیدتر این توزیعها:
sudo dnf install nano -y
در Arch Linux:
sudo pacman -S nano
در openSUSE:
sudo zypper install nano
باز کردن و ایجاد فایل با nano
برای باز کردن یک فایل متنی یا ساخت یک فایل جدید از دستور زیر استفاده میشود:
nano filename.txt
در صورتی که فایل وجود نداشته باشد، nano آن را ایجاد میکند. برای ویرایش فایلهای سیستمی که نیاز به دسترسی روت دارند، دستور به شکل زیر خواهد بود:
sudo nano /etc/nginx/nginx.conf
ویرایش فایل در nano
بعد از باز شدن فایل، میتوانید مستقیماً شروع به تایپ یا ویرایش محتوا کنید. nano حالت جداگانهای برای Insert یا Command ندارد و همین موضوع باعث میشود کار با آن سریع و قابل پیشبینی باشد. در پایین صفحه، میانبرهای اصلی نمایش داده میشوند تا در هر لحظه بدانید چطور باید فایل را ذخیره یا ویرایش کنید.
میانبرهای پرکاربرد و تکمیلی : nano
- ذخیره فایل در nano
Ctrl + O
Ctrl + X
با انتخاب گزینه Y و فشردن Enter، تغییرات در فایل ذخیره میشود.
- خروج از nano بدون ذخیره تغییرات
Ctrl + X
در این مرحله، اگر nano درباره ذخیره فایل سؤال کرد، با انتخاب گزینه N میتوانید بدون ذخیره تغییرات از ویرایشگر خارج شوید.
- جستجو در فایل:
Ctrl + W
- جستجوی مورد بعدی:
Alt + W
- حذف یک خط کامل:
Ctrl + K
- بازگردانی آخرین خط حذفشده:
Ctrl + U
- کپی خط فعلی:
Alt + 6
- چسباندن متن کپیشده:
Ctrl + U
- نمایش شماره خط و موقعیت مکاننما:
Ctrl + C
- رفتن به شماره خط مشخص:
Ctrl + _
- شروع انتخاب متن:
Ctrl + ^
- حرکت به ابتدای فایل:
Ctrl + Y
- حرکت به انتهای فایل:
Ctrl + V
- لغو آخرین عملیات:
Alt + U
اجرای مجدد عملیات لغوشده:
Alt + E
مقایسه nano با vi و vim
vi و vim از ویرایشگرهای قدیمی و بسیار قدرتمند لینوکس هستند و امکانات گستردهای برای ویرایش حرفهای فایلها ارائه میدهند. با این حال، کار با آنها نیازمند آشنایی با حالتهای مختلف و دستورات خاص است که برای بسیاری از کاربران، بهویژه در ابتدای کار، گیجکننده میشود.
nano در مقابل، بدون پیچیدگیهای ساختاری کار میکند و برای ویرایش سریع فایلهای متنی، بهخصوص روی سرورها، انتخاب سادهتری است. در عمل، بسیاری از مدیران سیستم از nano برای تغییرات فوری و از vim برای کارهای سنگینتر و طولانی استفاده میکنند.
جمعبندی
nano یکی از کاربردیترین ویرایشگرهای متنی در لینوکس است که با یادگیری بسیار سریع، امکان مدیریت فایلها را در محیط ترمینال فراهم میکند. این ابزار برای ویرایش فایلهای تنظیمات، اعمال تغییرات سریع روی سرور و کار در شرایط بدون رابط گرافیکی، انتخابی منطقی و قابل اعتماد محسوب میشود.
ارسال نظر