بکاپ گیری در سیستم عامل سرور

بکاپ گیری در سیستم عامل سرور

حدود ۵ دقیقه مطالعه

تهیه بکاپ از سرور مجازی یکی از ضروری‌ترین اقدامات برای جلوگیری از‌دست‌رفتن اطلاعات است.

قبل از شروع بکاپ، به این نکات توجه کنید:

  • زمان‌بندی منظم: بسته به حجم اطلاعات و دفعات به‌روزرسانی داده‌ها، باید بازه زمانی مشخصی برای بکاپ‌گیری تعیین شود (روزانه، هفتگی یا ماهانه). این زمان‌بندی در لینوکس با کران انجام می‌شود و دیدن فهرست کامل کران‌جاب‌ها نشان می‌دهد همین حالا چه چیزی زمان‌بندی شده است.
  • محل ذخیره بکاپ: حتماً بکاپ‌ها را در چند مکان مختلف ذخیره کنید (مثل فضای ابری، سرور ثانویه یا هارد اکسترنال) تا در صورت خرابی یک محل، دسترسی به داده‌ها از دست نرود.
  • انتخاب نوع بکاپ: دو مدل اصلی برای پشتیبان‌گیری وجود دارد که در ادامه توضیح می‌دهیم.

انواع روش‌های بکاپ‌گیری:

۱٫ بکاپ کامل (Full Backup)

در این روش، هربار تمام اطلاعات موجود روی سرور به‌صورت یک‌جا ذخیره می‌شود. بازیابی اطلاعات در این حالت ساده‌تر است؛ اما فضای ذخیره‌سازی بیشتری مصرف می‌شود و زمان بیشتری نیاز دارد.

۲٫ بکاپ افزایشی (Incremental Backup)

در روش افزایشی، فقط فایل‌ها و داده‌هایی که از آخرین بکاپ تغییر کرده‌اند ذخیره می‌شوند. این مدل سرعت بالاتری دارد و فضای کمتری مصرف می‌کند، اما در هنگام بازیابی ممکن است به تمام بکاپ‌های قبلی نیاز داشته باشید.

بکاپ‌گیری در لینوکس:

بکاپ کامل با  tar:یکی از روش‌های سریع برای گرفتن بکاپ کامل از سرور لینوکسی، استفاده از دستور tar  است. این دستور میتواند کل فایل‌ سیستم را به‌صورت فشرده در قالب یک فایل .tar.gz ذخیره کند. نمونه دستورهای کامل تهیه و بازگردانی بکاپ از راه SSH در تهیه backup و Restore با دستورات SSH آمده است.

tar -cvpzf backup.tar.gz --exclude=/backup.tar.gz --one-file-system /

کافیست نام فایل خروجی مثلbackup.tar.gz  و مسیر ذخیره را به دلخواه تنظیم کنید.

در ادامه ابزار های پیشرفته تری برای بکاپ گیری معرفی میکنیم.

۱.  ابزار  rsync (Remote SYNC) :

rsync  یکی از گزینه‌های ساده و سریع در بیشتر توزیع‌های لینوکسی به‌شمار می‌رود. این ابزار قابلیت پشتیبان‌گیری به روش افزایشی را دارد، یعنی فقط فایل‌هایی که تغییر کرده‌اند یا جدید هستند منتقل می‌شوند؛ در نتیجه هم در زمان صرفه‌جویی می‌شود و هم در مصرف منابع سرور.

کارکرد اصلی rsync به این صورت است که اطلاعات موجود در سرور مبدأ را با اطلاعات موجود در سرور مقصد مقایسه می‌کند و فقط داده‌هایی که تفاوت دارند یا در مقصد وجود ندارند، انتقال داده می‌شوند. این فرآیند باعث می‌شود تا همیشه یک نسخه به‌روز از اطلاعات مهم روی سرور بکاپ وجود داشته باشد.

برای نصب این ابزار روی سیستم‌هایی که مبتنی بر Debian هستند مثل Ubuntu  می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

sudo apt install rsync

فرض کنید از یک سرور بکاپ می‌گیرید و می‌خواهید بکاپ را به سرور دیگر (مثلاً سرور بکاپ) منتقل کنید:

rsync -avz /home/user/ root@backupserver:/backup/

۲٫ ابزار Timeshift :

این ابزار،یکی از ابزارهای قدرتمند برای از سیستم لینوکسی است، که عملکرد خود را با استفاده از rsync  بهینه می‌کند و بیشتر برای محافظت از فایل‌های سیستمی و بازگردانی سریع در مواقع بحرانی کاربرد دارد.

برای استفاده از Timeshift، ابتدا باید سیستم‌عامل خود را آپدیت کرده و سپس آن را نصب کنید. کافی است دو دستور زیر را اجرا نمایید:

sudo apt update && sudo apt upgrade

sudo apt install timeshift

۳. انتقال فایل‌های بکاپ با نرم‌افزار WinSCP

یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای جابه‌جایی فایل‌های بکاپ از سرور لینوکس به کامپیوتر شخصی، استفاده از برنامه WinSCP  است. این نرم‌افزار یک رابط گرافیکی کاربرپسند داره و از طریق پروتکل‌های امن مثل SFTP به VPS متصل میشود.

برای استفاده از آن، فقط کافیست WinSCP را باز کنید، اطلاعات ورود به سرور را وارد کنید و به فایل‌های سرور دسترسی پیدا کنید. سپس می‌توانید فایل بکاپ موردنظر مثلاً فایل فشرده‌شده tar.gz را پیدا کنید، روی آن کلیک راست کنید و گزینه‌ی دانلود را انتخاب کنید تا فایل به سیستم شما منتقل شود. مسیرهای دیگر جابه‌جایی فایل با سرور ویندوزی در انتقال فایل به سرور مجازی ویندوز و برعکس آمده است.

بکاپ‌گیری در ویندوز سرور

ویندوز سرور رابط گرافیکی و ابزارهای مخصوص خود را برای بکاپ دارد.

  1. Windows Server Backup
    از طریق مسیر زیر مطابق تصاویر اقدام میکنیم:
     Server Manager → Add Roles and Features → Windows Server Backup
مسیر Server Manager و گزینه Add Roles and Features برای نصب Windows Server Backup

با انتخاب گزینه Add Roles and Features ، باید بر روی دکمه Nextکلیک کرده تا بخش Features نشان داده شود.

انتخاب گزینه Windows Server Backup در بخش Features ویزارد نصب ویندوز سرور

سپس اقدام به نصب میکنید.

شروع نصب قابلیت Windows Server Backup روی ویندوز سرور

پس از اتمام نصب ، گزینه close  را زده و سرور را ریستارت میکنیم.

پایان نصب Windows Server Backup و کلیک روی دکمه Close پیش از ریستارت سرور

سپس میبایست تنظیماتی که مدنظر دارید را اعمال کنید وWindows Server Backup را جست‌وجو کنید.

حال مطابق تصویر زیر، بر روی گزینه Local Backup کلیک راست کرده وBackup Schedule را انتخاب کنید.

کلیک راست روی Local Backup و انتخاب گزینه Backup Schedule در Windows Server Backup

سپس ادامه مراحل را طی کنید.

مراحل ویزارد زمان‌بندی بکاپ در Windows Server Backup

در مرحله بعد انتخاب نوع بکاپ گیری است که با عنوان Select Backup Configuration نمایش داده می‌شود. برای انتخاب نوع بکاپ گیری، دو راه وجود دارد: فول بکاپ و دیگری به‌صورت Customize شده.

صفحه Select Backup Configuration و انتخاب بین بکاپ کامل و حالت Customize

با انتخاب بکاپ گیری Customize، پنجره Select Items باز می‌شود که در آن می‌توانید قسمت‌هایی که به گرفتن بکاپ نیاز دارد، انتخاب کنید.

در بخش بعد زمان اجرای فرایند بکاپ گیری مشخص میکنیم. در این مرحله هم، دوراه وجود دارد: یکی بکاپ‌گرفتن روزانه از اطلاعات سرور در ساعتی خاص و دیگری گرفتن بکاپ‌‌های متعدد در طول روز.

تعیین زمان اجرای بکاپ زمان‌بندی‌شده در Windows Server Backup

مرحله بعد محل ذخیره سازی اطلاعات میباشد

  • راه اول را که سیستم هم پیشنهاد میکند و ایمن‌ترین روش میباشد، ذخیره اطلاعات روی هارد ثانویه است.
  • راه بعدی که توصیه نمیشود، ذخیره اطلاعات پشتیبان روی همان هاردی است که اطلاعات وجود دارند.
  • راه سوم ذخیره اطلاعات در فضای ذخیره‌سازی تحت ‌وب یا شبکه است.
انتخاب محل ذخیره‌سازی فایل بکاپ و پایان تنظیمات با دکمه Finish

سپس باید مسیر ذخیره اطلاعات را انتخاب کنید و در آخر با انتخاب گزینه Finish، تنظیمات به‌پایان می‌رسد.

  1. استفاده از PowerShell برای بکاپ

با powershell  میتوانید کامند زیر را برای بکاپ گیری مورد استفاده قرار دهید:

wbadmin start backup -backupTarget:D: -include:C: -allCritical -quiet

آموزش‌های مرتبط

ارسال نظر