مقدمه

در دنیای امروز، سرعت و پایداری شبکه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های کیفیت سرویس‌های آنلاین و سرورها است. سنجش منظم پهنای باند، تأخیر (Latency) و میزان از دست رفتن بسته‌ها (Packet Loss) به مدیران شبکه کمک می‌کند تا عملکرد سرور را تحلیل کرده و در صورت نیاز اقدامات بهینه‌سازی را انجام دهند.

در این مقاله روش‌های تست سرعت شبکه را در سه محیط پرکاربرد ویندوز، لینوکس و میکروتیک بررسی می‌کنیم.

معیارهای اصلی در تست سرعت شبکه:

• شاخص‌های اصلی در تست سرعت شبکه
• پهنای باند دانلود و آپلود
• زمان پاسخ‌دهی (Latency)
• میزان از دست رفتن بسته‌ها (Packet Loss)
• پایداری اتصال در طول زمان

تست سرعت در ویندوز

در ویندوز، ساده‌ترین روش استفاده از مرورگر و سرویس‌های آنلاین مانند Speedtest است.

وارد سرور ویندوزی خود شوید.

مرورگر مورد نظر (Chrome، Edge و …) را باز کنید.

به سایت Speedtest.net بروید و روی Go / Start Test کلیک کنید.

پس از چند ثانیه، سرعت دانلود، سرعت آپلود و Ping نمایش داده می‌شود.

این روش برای بررسی سریع وضعیت اتصال و مقایسه پهنای باند در زمان‌های مختلف مناسب است.

نتیجه شامل سرعت دانلود، آپلود و تأخیر است و می‌تواند برای مستندسازی یا تحلیل دقیق‌تر استفاده شود.

تست سرعت در لینوکس

در لینوکس، بهترین روش استفاده از ابزار خط فرمان است. می‌توان هم با دانلود فایل تستی با wget یا curl  سرعت را سنجید و هم با ابزار speedtest-cli.

اوبونتو (Ubuntu)

apt install python3 -y

pip3 install speedtest_cli

sudo apt-get install curl -y

curl -s https://packagecloud.io/install/repositories/ookla/speedtest-cli/script.deb.sh | sudo bash

apt install speedtest-cli -y

speedtest-cli

دستور آخر، سرعت دانلود، آپلود و پینگ را نمایش می‌دهد.

سیستم عاملCentOS

yum install python3 wget -y

curl -s https://packagecloud.io/install/repositories/ookla/speedtest-cli/script.rpm.sh | sudo bash

yum install speedtest -y

speedtest

تست سرعت در میکروتیک (RouterOS)

سیستم‌عامل MikroTik ابزاری به‌نام Bandwidth Test  دارد که امکان اندازه‌گیری سرعت دریافت و ارسال را فراهم می‌کند.

روش استفاده در Winbox:

از طریق Winbox به روتر/سرور میکروتیک متصل شوید.

به قسمت Tools بروید و روی Bandwidth Test  کلیک کنید.

اطلاعات زیر را وارد کنید:

• Test to :  آدرس مقصد تست
• Protocol :  پروتکل TCP یا UDP
• Direction :  دریافت، ارسال یا هر دو
• Connection Count :  تعداد اتصالات در TCP
• User & Password :  اگر سرور مقصد نیاز به ورود دارد

روی Start کلیک کنید تا تست اجرا شود و سرعت دریافت و ارسال نمایش داده شود.

روش ترمینال:

/tool bandwidth-test address=IP-DEST user=USERNAME password=PASSWORD protocol=tcp direction=both

نکات مهم:

• هر بار تست باید کوتاه (حدود ۳۰ ثانیه) باشد.
• تعداد دفعات تست در هر ۲۴ ساعت محدود است.
• فاصله زمانی بین تست‌ها رعایت شود تا نتایج دقیق و معتبر باشند.

جمع‌بندی

تست سرعت شبکه سرور بخش مهمی از پایش و بهینه‌سازی زیرساخت است. اجرای تست‌ها در ویندوز، لینوکس و میکروتیک به شما امکان می‌دهد پهنای باند واقعی، پینگ و پایداری شبکه را ارزیابی کرده و مشکلات احتمالی را شناسایی کنید. تکرار تست در زمان‌های مختلف و تحلیل دقیق نتایج، کلید دستیابی به عملکرد بهینه شبکه است.