سی پنل – آموزش دریافت فول بکاپ

برای گرفتن فول بکاپ در سی‌پنل وارد بخش Backup (یا Backup Wizard) در دستهٔ Files شوید، گزینهٔ Download a Full Account Backup را انتخاب کنید، مقصد را روی Home Directory بگذارید و آدرس ایمیل خود را وارد کنید تا بعد از آماده شدن آرشیو خبردار شوید. خروجی یک فایل فشردهٔ tar.gz است که در پوشهٔ خانگی حساب شما ساخته می‌شود و باید آن را دانلود کرده و بیرون از همان سرور نگه دارید. در ادامه جزئیات، تفاوت‌ها و نکات مهم این کار را مرور می‌کنیم.

فول بکاپ در سی‌پنل چه چیزی را شامل می‌شود؟

فول بکاپ یک نسخهٔ کامل از وضعیت حساب هاست شماست، نه فقط فایل‌های سایت. این آرشیو معمولاً شامل موارد زیر است:

• کل محتوای Home Directory؛ یعنی public_html و همچنین فایل‌هایی که بیرون از مسیر عمومی نگه داشته‌اید.
• دیتابیس‌های MySQL/MariaDB حساب به‌همراه ساختار و داده‌ها.
• حساب‌های ایمیل، فورواردرها و فیلترهای ایمیل.
• تنظیمات حساب مانند ساب‌دامنه‌ها، پارک‌دامنه‌ها، کران‌جاب‌ها و رکوردهای DNS مربوط به همان اکانت.

آنچه در فول بکاپ نیست، تنظیمات سطح سرور است؛ چیزهایی مثل پیکربندی وب‌سرور، نسخهٔ PHP در سطح سیستم یا گواهی‌های نصب‌شده در لایهٔ سرور در اختیار مدیر سرور هستند و از داخل حساب کاربری تهیه نمی‌شوند.

تفاوت فول بکاپ و بکاپ جزئی

این تفاوت مهم‌ترین نکته‌ای است که کاربران از آن غافل می‌شوند. در سی‌پنل دو مسیر جداگانه وجود دارد:

• فول بکاپ (Full Backup): همه‌چیز را در یک آرشیو جمع می‌کند، اما از داخل سی‌پنل قابل بازگردانی نیست. بازگردانی یک فول بکاپ کار مدیر سرور از طریق WHM است. این آرشیو بیشتر برای انتقال حساب به سرور دیگر یا نگه‌داری بلندمدت به‌درد می‌خورد.
• بکاپ جزئی (Partial Backup): شامل سه بخش مجزاست: Home Directory، هر دیتابیس به‌صورت جداگانه، و فورواردرها و فیلترهای ایمیل. این نسخه‌ها را می‌توانید مستقیماً از همان صفحهٔ Backup در سی‌پنل آپلود و بازگردانی کنید.

پس اگر هدف شما «برگرداندن سریع سایت پس از یک تغییر اشتباه» است، بکاپ جزئی گزینهٔ عملی‌تری است؛ و اگر هدف «نگه‌داشتن یک نسخهٔ کامل و بایگانی‌شده» یا مهاجرت است، فول بکاپ را انتخاب کنید.

مسیر گام‌به‌گام گرفتن فول بکاپ

• وارد سی‌پنل شوید و در بخش Files روی Backup کلیک کنید.
• در ستون Full Backup گزینهٔ Download a Full Account Backup را بزنید.
• در فیلد Backup Destination مقصد را انتخاب کنید. گزینهٔ پیش‌فرض Home Directory است؛ بسته به تنظیمات سرور ممکن است مقصدهای Remote FTP Server، حالت Passive آن یا Secure Copy (SCP) هم در دسترس باشد.
• در Email Address یا ایمیل خود را وارد کنید تا پس از پایان کار اطلاع بگیرید، یا گزینهٔ عدم ارسال ایمیل را انتخاب کنید.
• روی Generate Backup کلیک کنید. ساخت آرشیو یک فرایند پس‌زمینه است؛ بسته به حجم فایل‌ها و دیتابیس‌ها ممکن است از چند لحظه تا مدتی طول بکشد.

اگر ترجیح می‌دهید مرحله‌به‌مرحله پیش بروید، ابزار Backup Wizard دقیقاً همین کار را با یک رابط ساده‌تر انجام می‌دهد. در صورتی که به SSH حساب دسترسی دارید، همین عملیات از طریق فراخوانی UAPI با ماژول Backup و تابع fullbackup_to_homedir هم قابل اجراست که برای خودکارسازی مفید است.

آرشیو کجا ساخته می‌شود و چطور آن را دانلود کنیم؟

وقتی مقصد را Home Directory بگذارید، فایل خروجی در ریشهٔ پوشهٔ خانگی حساب ساخته می‌شود؛ یعنی یک سطح بالاتر از public_html. نام فایل الگویی شبیه backup-تاریخ_زمان_نام‌کاربری.tar.gz دارد تا نسخه‌های مختلف با هم اشتباه نشوند.

برای دریافت آن سه راه دارید: در همان صفحهٔ Backup روی نام فایل در فهرست بکاپ‌های آمادهٔ دانلود کلیک کنید؛ از File Manager فایل را انتخاب و Download بزنید؛ یا با یک کلاینت FTP/SFTP به حساب وصل شوید. برای آرشیوهای حجیم، FTP/SFTP معمولاً پایدارتر از دانلود مرورگری است؛ کار با SFTP برای انتقال ایمن فایل تفاوت آن با FTP ساده و مراحل اتصال را توضیح داده است.

یک نکتهٔ مهم: تا وقتی آرشیو در پوشهٔ خانگی است، فضای آن از سهمیهٔ دیسک حساب شما کم می‌شود. بعد از دانلود موفق و بررسی سالم بودن فایل، آن را از سرور حذف کنید تا فضای هاست بی‌دلیل پر نشود. در برخی سرورها امکان ساخت فول بکاپ توسط کاربر غیرفعال است یا برای حساب‌های بسیار حجیم محدودیت گذاشته شده؛ این موضوع به سیاست هر ارائه‌دهنده بستگی دارد.

بازگردانی: چه چیزی را خودتان می‌توانید برگردانید

در صفحهٔ Backup، بخش Restore اجازه می‌دهد نسخه‌های جزئی را آپلود و بازیابی کنید: فایل Home Directory، فایل دیتابیس و فایل فورواردر/فیلتر ایمیل. کافی است فایل مربوطه را انتخاب و Upload کنید. برای گرفتن نسخه پشتیبان فقط از پایگاه داده هم تهیه بکاپ از MySQL در سی پنل مسیر کوتاه‌تری دارد.

اما برای بازگردانی یک فول بکاپ باید آرشیو را در اختیار مدیر سرور بگذارید تا از طریق WHM بازیابی شود. اگر روی هاست اشتراکی سی‌پنل هستید، این کار را از طریق تیم پشتیبانی فنی پیگیری کنید و پیش از هر بازگردانی حتماً یک نسخهٔ تازه از وضعیت فعلی هم بگیرید؛ بازگردانی، محتوای فعلی را بازنویسی می‌کند و بدون نسخهٔ لحظهٔ آخر راه برگشتی نخواهید داشت.

چرا باید یک نسخه بیرون از سرور نگه دارید؟

بکاپی که فقط روی همان سروری ذخیره شده که سایت روی آن اجرا می‌شود، در برابر خرابی دیسک، اشتباه در حذف حساب یا از دست رفتن دسترسی کاری از پیش نمی‌برد. اصل ساده این است: حداقل دو نسخه در دو محل متفاوت، و یکی از آن‌ها خارج از سرور اصلی.

در عمل یعنی آرشیو را روی رایانهٔ خودتان، یک فضای ذخیره‌سازی مجزا یا یک سرور مجازی جداگانه نگه دارید و برای نسخه‌های حساس، فایل را با رمز محافظت کنید. سیاست و بازهٔ نگه‌داری بکاپ در هر ارائه‌دهنده متفاوت است، بنابراین نسخهٔ شخصی خودتان همیشه آخرین خط دفاع محسوب می‌شود. روی سرورهایی که افزونه JetBackup نصب است، تهیه و بازگردانی نسخه‌ها از همان پنل هم ممکن است؛ بکاپ‌گیری و ریستور با JetBackup در سی پنل این مسیر را نشان می‌دهد.

نکات و خطاهای رایج

• سالم بودن آرشیو را بررسی کنید. یک فایل tar.gz ناقص در ظاهر با فایل سالم فرقی ندارد؛ حجم فایل را با انتظارتان مقایسه کنید و در صورت امکان آن را باز کنید.
• پر شدن فضا وسط کار. اگر فضای آزاد حساب کمتر از حجم داده‌ها باشد، ساخت آرشیو ناتمام می‌ماند. پیش از شروع، فایل‌های زائد و بکاپ‌های قدیمی را پاک کنید.
• بکاپ منظم بگیرید، نه فقط قبل از دردسر. یک برنامهٔ ثابت (مثلاً پیش از هر به‌روزرسانی مهم و در بازه‌های منظم) بسیار ارزشمندتر از یک بکاپ تصادفی است.
• تاریخ فایل‌ها را نگه دارید. نام‌گذاری پیش‌فرض سی‌پنل تاریخ را در خود دارد؛ آن را تغییر ندهید.

مهم‌ترین بخش ماجرا نه گرفتن بکاپ، بلکه دانلود کردن، بررسی کردن و بیرون نگه‌داشتن آن از سرور است.