تفاوت بین Addon Domain، Park Domain و Subdomain چیست؟

در یک جمله: ساب‌دامین بخشی از خودِ دامنه اصلی شماست و برای ساختنش نیازی به خرید دامنه جدید ندارید (مانند blog.example.com)؛ اَدان دامین یک دامنه کاملاً جداگانه و ثبت‌شده است که سایتِ مستقل خودش را روی همان هاست اجرا می‌کند؛ و پارک دامین هم دامنه‌ای جداگانه است، اما سایت مستقلی ندارد و فقط همان محتوای دامنه اصلی را نمایش می‌دهد.

تفاوت این سه در نهایت به دو چیز برمی‌گردد: اینکه هر کدام روی سرور به کدام پوشه (Document Root) اشاره می‌کنند، و اینکه رکورد DNS آن‌ها کجا و چطور تعریف می‌شود. اگر این دو نکته را بفهمید، دیگر هیچ‌وقت این سه را با هم اشتباه نمی‌گیرید.

ساب‌دامین (Subdomain) چیست؟

زیردامنه یا ساب‌دامین، شاخه‌ای از یک دامنه ثبت‌شده است. اگر دامنه example.com متعلق به شما باشد، آدرس‌هایی مثل blog.example.com، shop.example.com و panel.example.com ساب‌دامین‌های آن هستند و هیچ‌کدام ثبت جداگانه یا هزینه سالانه جدا نمی‌خواهند؛ چون از نظر ثبت رسمی، فقط example.com وجود دارد.

در سطح فایل: پنل هاست برای هر ساب‌دامین یک پوشه جداگانه می‌سازد؛ در cPanel به‌صورت پیش‌فرض چیزی شبیه public_html/blog. محتوای آن پوشه کاملاً مستقل از سایت اصلی است، بنابراین می‌توانید روی blog.example.com یک وردپرس جدا نصب کنید بدون اینکه به سایت اصلی دست بزنید.

در سطح DNS: رکورد ساب‌دامین داخل همان zone دامنه اصلی تعریف می‌شود. اگر DNS دامنه روی خود سرور هاست باشد، پنل رکورد A را خودکار اضافه می‌کند. اما اگر DNS را جای دیگری مدیریت می‌کنید، باید رکورد A (یا CNAME) را دستی در همان‌جا بسازید؛ در غیر این صورت ساب‌دامین در پنل ساخته می‌شود ولی از بیرون باز نمی‌شود. این یکی از رایج‌ترین دلایل خطای «سایت پیدا نشد» بعد از ساخت ساب‌دامین است و مدیریت متمرکز رکوردها روی یک سرویس DNS اختصاصی معمولاً جلوی همین اشتباه را می‌گیرد.

اَدان دامین (Addon Domain) چیست؟

اَدان دامین یعنی افزودن یک دامنه کاملاً جداگانه و ثبت‌شده به همان اکانت هاست، تا سایت مستقل خودش را داشته باشد. فرض کنید دامنه اصلی اکانت شما example.com است و می‌خواهید سایت دوم را روی shop.ir بالا بیاورید؛ shop.ir را به‌عنوان اَدان دامین اضافه می‌کنید و از آن لحظه، این دامنه پوشه مخصوص خودش، ایمیل‌های خودش، آمار بازدید خودش و دیتابیس‌های خودش را دارد. بازدیدکننده هیچ نشانی از اینکه هر دو سایت روی یک اکانت هستند نمی‌بیند.

در سطح فایل: هنگام ساخت، مسیر پوشه را خودتان تعیین می‌کنید؛ پیش‌فرض cPanel مسیری داخل public_html است (مثلاً public_html/shop.ir). اگر می‌خواهید فایل‌های سایت دوم از دسترس سایت اصلی خارج باشد، بهتر است مسیر را بیرون از public_html تعریف کنید.

یک نکته فنی مهم: در cPanel هر اَدان دامین پشت صحنه به شکل یک ساب‌دامین از دامنه اصلی ساخته می‌شود و دامنه واقعی به‌عنوان alias روی آن می‌نشیند. نتیجه‌اش این است که بعد از افزودن shop.ir، آدرسی مثل shop.example.com هم به همان محتوا می‌رسد. اگر نمی‌خواهید سایت با دو نام قابل دسترس باشد، آن نسخه را با ریدایرکت ۳۰۱ به دامنه اصلی هدایت کنید.

در سطح DNS: اَدان دامین یک دامنه واقعی است، پس باید ثبت شده باشد و nameserverهای آن به سرور هاست اشاره کند (یا دست‌کم رکورد A آن روی IP سرور تنظیم شود). بدون این کار، افزودن دامنه در پنل هیچ اثری ندارد. اگر هنوز دامنه دوم را نگرفته‌اید، ثبت دامنه اولین قدم است و پس از آن نوبت افزودن آن در پنل هاست می‌رسد.

پارک دامین (Parked Domain یا Alias) چیست؟

پارک دامین هم یک دامنه ثبت‌شده جداگانه است، اما برخلاف اَدان دامین، پوشه مستقلی ندارد و دقیقاً به همان Document Root دامنه اصلی اشاره می‌کند. یعنی اگر example.ir را روی example.com پارک کنید، هر دو آدرس یک سایت واحد را نشان می‌دهند و هر تغییری در فایل‌ها، هم‌زمان روی هر دو دیده می‌شود. در نسخه‌های جدید cPanel نام این بخش به Aliases تغییر کرده است.

کاربرد اصلی‌اش حفاظت از برند و جمع‌کردن پسوندها یا املاهای مختلف یک نام است: نسخه ir. و com. کنار هم، یا نسخه‌ای که کاربران معمولاً اشتباه تایپ می‌کنند. نکته سئو: چون محتوای هر دو دامنه یکسان است، این وضعیت می‌تواند به‌عنوان محتوای تکراری تفسیر شود؛ راهکار استاندارد این است که به‌جای نمایش مستقیم، از دامنه پارک‌شده یک ریدایرکت ۳۰۱ به دامنه اصلی بگذارید یا تگ canonical را درست تنظیم کنید.

پشت صحنه: وب‌سرور چطور این‌ها را از هم جدا می‌کند؟

هر سه مورد در نهایت به تنظیمات وب‌سرور تبدیل می‌شوند. ساب‌دامین و اَدان دامین معمولاً یک VirtualHost مجزا با DocumentRoot اختصاصی می‌سازند، در حالی که پارک دامین فقط یک ServerAlias روی همان VirtualHost دامنه اصلی است. به همین دلیل است که پارک دامین نمی‌تواند محتوای متفاوتی داشته باشد؛ از دید وب‌سرور اصلاً سایت جدیدی وجود ندارد، فقط یک نام دیگر برای همان سایت اضافه شده است. نمای عملی این سه گزینه در کنترل‌پنل و تفاوتشان با ریدایرکت ساده در ریدایرکت، پارک دامین و ادان دامین مرور شده است.

جدول مقایسه سریع

کدام را کجا استفاده کنیم؟

• ساب‌دامین: وقتی بخش جدید متعلق به همان برند است؛ وبلاگ، پنل کاربری، محیط تست یا مستندات. هزینه اضافه ندارد و از اعتبار دامنه اصلی هم فاصله نمی‌گیرد.
• اَدان دامین: وقتی می‌خواهید پروژه یا کسب‌وکار دومی با هویت کاملاً جدا راه بیندازید و ترجیح می‌دهید همه را روی یک اکانت هاست جمع کنید.
• پارک دامین: وقتی چند نام یا چند پسوند دارید و می‌خواهید همه به یک مقصد برسند، بدون اینکه محتوای جداگانه‌ای بسازید.

نکاتی که معمولاً فراموش می‌شود

• گواهی SSL: هر نام میزبان باید در گواهی پوشش داده شود. گواهی wildcard مثل *.example.com فقط یک سطح از زیردامنه‌ها را پوشش می‌دهد و شامل a.b.example.com نمی‌شود. اَدان دامین و پارک دامین هم چون نام دامنه متفاوتی دارند، به پوشش جداگانه نیاز دارند.
• منابع مشترک: همه این سایت‌ها روی یک اکانت، همان CPU، RAM و فضای دیسک را با هم تقسیم می‌کنند. اگر یکی سنگین شود، بقیه هم کند می‌شوند.
• محدودیت پلن: تعداد مجاز اَدان دامین، پارک دامین و ساب‌دامین بسته به پلن فرق می‌کند؛ پیش از خرید، این ارقام را در مشخصات هاست مورد نظرتان بررسی کنید.
• زمان انتقال به سرور مجازی: وقتی تعداد سایت‌ها زیاد شد یا نیاز به تنظیمات سطح سرور (نسخه PHP متفاوت، سرویس اختصاصی، دسترسی root) پیدا کردید، جمع‌کردن همه چیز روی یک هاست اشتراکی منطقی نیست و سرور مجازی ابری گزینه بهتری است.

جمع‌بندی

ساب‌دامین یعنی شاخه‌ای رایگان از دامنه‌ای که دارید، اَدان دامین یعنی سایتی کاملاً مستقل با دامنه‌ای جداگانه روی همان هاست، و پارک دامین یعنی نامی دیگر برای همان سایت قبلی. اگر پیش از ساخت، فقط از خودتان بپرسید «این آدرس باید محتوای متفاوتی نشان بدهد یا نه؟» و «آیا دامنه‌اش جداگانه ثبت شده است یا نه؟»، انتخاب درست تقریباً همیشه بدیهی می‌شود.