تفاوت انتقال دامنه بین المللی و دامنه ملی

تفاوت اصلی این است که «انتقال» در این دو دسته اصلاً یک عملیات یکسان نیست: در دامنه بین‌المللی، دامنه از یک ثبت‌کننده (رجیسترار) به رجیسترار دیگری منتقل می‌شود و ابزار اصلی این کار، باز کردن قفل دامنه و کد EPP است؛ اما دامنه ملی همیشه نزد ایرنیک باقی می‌ماند و آنچه جابه‌جا می‌شود، شناسه مالک یا رابط‌هایی است که دامنه را مدیریت می‌کنند.

در دامنه بین‌المللی دقیقاً چه چیزی جابه‌جا می‌شود

هر پسوند عمومی مانند com و net و org یک رجیستری دارد که سوابق دامنه‌های آن پسوند را نگه می‌دارد، اما رجیسترارهای متعددی به آن رجیستری متصل‌اند و دامنه را به کاربر نهایی می‌فروشند. به همین دلیل دو عملیات متفاوت وجود دارد که معمولاً با هم اشتباه گرفته می‌شوند:

• انتقال بین رجیسترارها (Transfer): مالک دامنه ثابت می‌ماند و فقط شرکت سرویس‌دهنده عوض می‌شود.
• تغییر مالک (Change of Registrant): اطلاعات ثبت‌شده مالک در سوابق دامنه تغییر می‌کند؛ این کار می‌تواند بدون تغییر رجیسترار هم انجام شود.

مسیر عملی انتقال بین‌المللی معمولاً همین چند گام است:

• قفل دامنه باز شود. در وضعیت دامنه، نشانه این قفل عبارت clientTransferProhibited است.
• سرویس حفاظت از اطلاعات مالک (Privacy Protection) موقتاً غیرفعال شود تا ایمیل تماس در دسترس باشد.
• کد EPP یا همان Auth Code از پنل رجیسترار فعلی گرفته شود. (املای درست همین EPP است، نه EEP.)
• درخواست انتقال نزد رجیسترار جدید ثبت و کد در آن وارد شود.
• درخواست از طریق ایمیل ثبت‌شده در سوابق دامنه تأیید شود. رجیسترار فعلی هم فرصت دارد انتقال را تأیید یا رد کند.

همین مسیر در آنلاین سرور هم طی می‌شود: دریافت EPPCode، مدیریت قفل دامنه، تغییر WhoIs و مدیریت رکوردهای DNS دامنه از ناحیه کاربری در دسترس است و فهرست پسوندها و تعرفه ثبت و انتقال دامنه در همان صفحه آمده است.

قفل ۶۰ روزه و محدودیت‌های زمانی

شناخته‌شده‌ترین محدودیت، قاعده ۶۰ روزه آیکن است: اگر دامنه به‌تازگی ثبت شده باشد یا در ۶۰ روز گذشته بین رجیسترارها جابه‌جا شده باشد، درخواست انتقال جدید پذیرفته نمی‌شود. همین قفل پس از تغییر مالک هم اعمال می‌شود، هرچند بعضی رجیسترارها اجازه می‌دهند پیش از انجام تغییر مالکیت، از آن انصراف داده شود. نکته مهم اینکه آیکن بازنگری این سیاست را تصویب کرده و قرار است این محدودیت‌ها کوتاه‌تر و قفلِ پس از تغییر مالک حذف شود؛ زمان اجرا به پیاده‌سازی رجیسترارها و رجیستری‌ها بستگی دارد، پس پیش از اقدام شرایط روزِ رجیسترار خودتان را بررسی کنید.

بقیه محدودیت‌ها استاندارد جهانی نیستند و به سیاست رجیسترار و رجیستری هر پسوند بستگی دارند؛ مثلاً رفتار با دامنه‌ای که همین اواخر تمدید شده یا چند روز به انقضایش مانده. قاعده عملی این است که انتقال را به روزهای پایانی اعتبار موکول نکنید. رابطه تمدید با انتقال و ترتیب درست انجام آن‌ها را در آموزش تمدید و منتقل کردن دامنه توضیح داده‌ایم. نکته مثبت اینکه در بیشتر پسوندهای عمومی، انتقال موفق با یک سال تمدید همراه است و زمان باقی‌مانده از بین نمی‌رود، بلکه به آن اضافه می‌شود.

دامنه ملی: همه چیز داخل ایرنیک

در دامنه‌های ملی فقط یک مرجع ثبت وجود دارد و آن ایرنیک است. شرکت‌های ایرانی در نقش نماینده عمل می‌کنند، اما رکورد اصلی دامنه در تمام مدت نزد همان رجیستری می‌ماند. آنلاین سرور هم نماینده رسمی ایرنیک است و همین دسترسی را از طریق نمایندگی ثبت دامنه ملی در اختیار کسانی می‌گذارد که می‌خواهند دامنه‌های ir. را از پنل خودشان و به نام مشتریانشان ثبت و مدیریت کنند؛ مراحل فنی راه‌اندازی این ماژول در نصب نمایندگی دامنه ملی در پنل آنلاین سرور آمده است. هویت هر شخص حقیقی یا حقوقی هم با یک «شناسه» تعریف می‌شود و مالکیت دامنه به آن شناسه گره خورده است. بنابراین اینجا هم دو عملیات متفاوت داریم:

• تغییر نماینده: شناسه صاحب‌امتیاز ثابت می‌ماند و فقط شناسه‌های رابط (اداری، فنی و مالی) از شرکت قبلی به شرکت جدید تغییر می‌کند. کد EPP در این فرایند اصلاً نقشی ندارد. مراحل دقیق این کار در پنل ایرنیک در آموزش انتقال دامنه ir آمده است.
• انتقال مالکیت: دامنه از شناسه فعلی به شناسه شخص دیگری منتقل می‌شود. مالک فعلی از بخش «فروش دامنه» در پنل ایرنیک یک رمز انتقال می‌گیرد و آن را در اختیار طرف مقابل می‌گذارد تا هنگام ثبت درخواست وارد کند.

چند نکته عملی که معمولاً کار را متوقف می‌کند: شناسه هر دو طرف باید ساخته و تأیید شده باشد و دسترسی به آن را در اختیار داشته باشید؛ گیرنده هنگام ثبت درخواست باید علاوه بر شناسه صاحب‌امتیاز، رابط‌های دامنه را هم مشخص کند؛ و کار فقط با مراحل پنل تمام نمی‌شود، چون ایرنیک فرم موافقت‌نامه امضاشده مالک فعلی را همراه مدارک هویتی می‌خواهد (کارت ملی برای شخص حقیقی و مدارک رسمی شرکت روی سربرگ و با مهر برای شخص حقوقی). هزینه انتقال هم در همان مسیر و از طریق سبد خرید پنل ایرنیک پرداخت می‌شود. دامنه ملی معمولاً برای سایت‌هایی انتخاب می‌شود که مخاطبشان داخل ایران است و روی هاست لینوکس ایران یا زیرساخت داخلی بالا می‌آیند.

مقایسه در یک نگاه

پیش از انتقال، DNS را جدا کنید

مهم‌ترین ریسک عملی انتقال، خودِ دامنه نیست؛ رکوردهای DNS است. اگر رکوردهای شما روی سرویس رایگان رجیسترار یا نماینده قبلی نگهداری می‌شود، ممکن است بعد از جابه‌جایی آن سرویس در دسترس نماند و سایت و ایمیل هم‌زمان قطع شوند. راه‌حل ساده این است که پیش از شروع، رکوردها را روی یک سرویس DNS مستقل منتقل کنید و نیم‌سرورها را به آن تغییر دهید؛ رکوردهای متداولی مانند A و AAAA و CNAME و MX و TXT را همان‌جا نگه دارید. وقتی DNS مستقل شد، انتقال دامنه یک تغییر اداری است و سرویس‌ها بدون وقفه ادامه پیدا می‌کنند. فقط یادتان باشد بعد از تغییر نیم‌سرور، تا پایان TTL قبلی ممکن است هر دو مقصد پاسخ بدهند.

هزینه و مدت زمان

عدد ثابتی برای این دو مورد وجود ندارد. هزینه انتقال دامنه بین‌المللی به پسوند، رجیستری و سیاست رجیسترار مقصد بستگی دارد و چون در بیشتر پسوندهای عمومی همراه با یک سال تمدید است، عملاً هزینه یک سال دامنه محسوب می‌شود. هزینه انتقال دامنه ملی هم بر اساس تعرفه ایرنیک تعیین می‌شود و در پنل ایرنیک پرداخت می‌گردد؛ نماینده هم ممکن است تعرفه خودش را داشته باشد، بنابراین پیش از اقدام ارقام روز را از همان مرجع بگیرید. مدت زمان هم متغیر است: انتقال بین‌المللی به تأیید طرفین و مهلت رجیسترار فعلی گره خورده و انتقال ملی به تأیید شناسه‌ها، بررسی مدارک و مراحل پنل ایرنیک.

خطاهای رایجی که کار را متوقف می‌کند

• دامنه هنوز قفل است یا وضعیت انتقال‌ممنوع دارد.
• حفاظت از اطلاعات مالک فعال مانده و ایمیل تأیید به دست شما نمی‌رسد.
• ایمیل ثبت‌شده در سوابق دامنه قدیمی است و به آن دسترسی ندارید. این مورد را قبل از هر کاری اصلاح کنید.
• کد EPP اشتباه کپی شده یا اعتبارش منقضی شده است. کد را کامل و بدون فاصله اضافه وارد کنید.
• دامنه منقضی شده یا وارد دوره بازیابی شده است؛ در این حالت ابتدا باید تمدید یا بازیابی شود.
• در دامنه ملی: شناسه تأییدنشده، رابط‌های نامشخص یا مدارک موافقت‌نامه‌ای که هنوز به ایرنیک نرسیده است.

جمع‌بندی

برای دامنه بین‌المللی یک زنجیره استاندارد جهانی دارید: قفل باز، حریم خصوصی خاموش، کد EPP، ثبت درخواست و تأیید ایمیلی، با در نظر گرفتن قفل زمانی آیکن. برای دامنه ملی همه چیز حول شناسه ایرنیک و مدارک رسمی می‌چرخد. اگر پیش از شروع، دسترسی به ایمیل تماس و صحت اطلاعات شناسه را بررسی کنید و DNS را مستقل کرده باشید، هر دو انتقال بدون قطعی سرویس انجام می‌شود.