آموزش تمدید و منتقل کردن دامنه
تمدید دامنه یعنی افزایش مدت اعتبار آن نزد همان ثبتکننده فعلی، و انتقال دامنه یعنی سپردن مدیریت ثبت آن به یک ثبتکننده دیگر، بدون اینکه مالکیت عوض شود. در دامنههای بینالمللی، انتقال سه گام اصلی دارد: باز کردن قفل دامنه، گرفتن کد انتقال (EPP یا Auth Code) از ثبتکننده فعلی و تأیید درخواست از طریق ایمیل؛ در بیشتر این پسوندها انتقال موفق یک سال هم به اعتبار دامنه اضافه میکند. دامنههای ایرانی که زیر نظر ایرنیک ثبت میشوند از این قاعده پیروی نمیکنند و روش خودشان را دارند؛ دو مسیر را در تفاوت انتقال دامنه بین المللی و دامنه ملی نقطهبهنقطه مقایسه کردهایم.
تفاوت تمدید با انتقال
تمدید فقط با ثبتکننده فعلی سروکار دارد: هزینه دوره جدید را میپردازید و تاریخ انقضا جلو میرود. انتقال اما عملیاتی در سطح رجیستری است و رکورد دامنه از ثبتکننده قبلی به ثبتکننده جدید منتقل میشود. این دو کار از نظر فنی مستقلاند، ولی در عمل اغلب با هم انجام میشوند، چون در بیشتر پسوندهای عمومی انتقال خودبهخود یک دوره تمدید هم به همراه دارد.
نکتهای که زیاد اشتباه گرفته میشود این است که انتقال بین ثبتکنندهها با «تغییر مالک» یکی نیست. در تغییر مالک مشخصات دارنده دامنه عوض میشود و رجیستریها معمولاً برای آن فرایند تأیید جداگانه و گاهی محدودیت انتقال پس از آن در نظر میگیرند. اگر هر دو کار را لازم دارید، آنها را پشت سر هم انجام دهید نه همزمان.
چرا بهتر است زودتر از موعد تمدید کنید؟
روز انقضا، دامنه از دید رجیستری غیرفعال میشود و سایت و ایمیل با هم از دسترس خارج میشوند؛ خرابی به یک صفحه وب محدود نمیماند. بعد از آن دامنه وارد دوره ارفاقی و سپس دوره بازیابی (Redemption) میشود که هزینهای جدا و معمولاً بسیار بیشتر از تمدید عادی دارد. مبلغ و طول این دورهها در هر رجیستری متفاوت است.
دلیل دوم این است که پس از انقضا معمولاً امکان انتقال دامنه وجود ندارد؛ پس اگر قصد جابهجایی دارید باید پیش از آن اقدام کنید. دلیل سوم هم ساده است: تمدید زودهنگام زمان باقیمانده را نمیسوزاند و دوره جدید به اعتبار فعلی اضافه میشود، تا سقفی که رجیستری تعیین کرده است.
در عمل بهترین کار این است که یک یادآور مستقل از ایمیل ثبتکننده برای خودتان بگذارید و تعرفه ثبت و تمدید دامنه را از قبل بررسی کنید. تکیه کردن صرف به تمدید خودکار هم ریسک دارد، چون کارت بانکی منقضی یا پرداخت ناموفق بیسروصدا شکست میخورد.
مسیر انتقال دامنههای بینالمللی
برای پسوندهای عمومی مثل com و net و org، ترتیب کار تقریباً همیشه یکسان است:
- وضعیت دامنه را در Whois ببینید. اگر وضعیت
clientTransferProhibitedفعال است، دامنه قفل انتقال دارد و باید از پنل ثبتکننده فعلی قفل را باز کنید. - ایمیل ثبتشده روی دامنه باید در دسترس شما باشد، چون تأییدیهها به همان ارسال میشود. اگر سرویس مخفیسازی اطلاعات (Whois Privacy) فعال است، معمولاً باید موقتاً غیرفعالش کنید.
- کد انتقال (EPP/Auth Code) را از پنل ثبتکننده فعلی بگیرید. این کد به بزرگی و کوچکی حروف حساس است، اعتبار زمانی محدود دارد و با کپی ناقص کار نمیکند.
- سفارش انتقال را نزد ثبتکننده جدید ثبت کنید و کد را وارد کنید.
- لینک تأیید انتقال را که به ایمیل دامنه میرسد تأیید کنید. ثبتکننده قبلی هم میتواند انتقال را تأیید یا رد کند؛ اگر پاسخی ندهد، رجیستری پس از مهلت استاندارد خودش انتقال را نهایی میکند. طول این مهلت را رجیستری تعیین میکند و ثابت نیست.
یک محدودیت رایج را هم در نظر بگیرید: دامنهای که تازه ثبت شده، تازه منتقل شده یا اخیراً اطلاعات مالکش تغییر کرده، معمولاً برای بازهای قفل میماند و درخواست انتقالش رد میشود. طول این بازه بسته به رجیستری و پسوند فرق دارد.
انتقال معمولاً یک سال به اعتبار اضافه میکند
در بیشتر پسوندهای عمومی، انتقال موفق یک دوره یکساله به اعتبار دامنه اضافه میکند و زمان باقیمانده هم از بین نمیرود؛ یعنی دامنهای با شش ماه اعتبار، پس از انتقال حدود یک سال و شش ماه خواهد داشت. به همین دلیل انتقال عملاً جایگزین تمدید همان سال است. البته این قاعده در همه پسوندها برقرار نیست و بعضی دامنههای کشوری انتقال را بدون افزودن اعتبار انجام میدهند، پس شرایط همان پسوند را بررسی کنید.
دامنههای ir و ایرنیک چه فرقی دارند؟
ایرنیک مدل متفاوتی دارد و در آن خبری از کد EPP نیست. مدیریت دامنه از طریق شناسهها (Handle) انجام میشود: مالک، رابط اداری، رابط فنی، رابط مالی و رابط نماینده. چیزی که در بازار ایران به آن «انتقال دامنه» گفته میشود، در واقع تغییر رابط نماینده و رابط مالی دامنه در پنل کاربری ایرنیک به شناسه نماینده جدید است؛ نه صدور و مصرف یک کد انتقال.
چند نکته عملی درباره دامنههای ir:
- مالکیت به شناسه مالک وابسته است، نه به نماینده. تا وقتی شناسه مالک دست خودتان باشد، تعویض نماینده تهدیدی برای مالکیت نیست.
- ایمیل شناسهها باید فعال و در دسترس باشد، چون تأییدها و اطلاعرسانیهای ایرنیک به همان ارسال میشود. شناسهای که ایمیلش را از دست دادهاید عملاً بلااستفاده است.
- پیش از ثبت درخواست تمدید یا تغییر نماینده، سبد خرید حساب ایرنیک شما باید خالی باشد و درخواست نیمهتمامی روی دامنه باقی نمانده باشد.
- مدتهای تمدید محدود به بازههای مشخصی است که خود ایرنیک تعیین میکند و مثل پسوندهای عمومی آزاد نیست. مراحل کامل تمدید دامنه های ir را جداگانه آوردهایم.
قبل از انتقال، این موارد را آماده کنید
مهمترین اشتباه در انتقال دامنه، فراموش کردن DNS است. انتقال ثبت دامنه لزوماً رکوردهای DNS را جابهجا نمیکند و اگر از نیمسرورهای رایگان ثبتکننده قبلی استفاده میکنید، ممکن است زون شما بعد از انتقال حذف شود؛ یعنی دامنه سالم منتقل میشود ولی سایت و ایمیل از کار میافتند.
راهحل ساده است: پیش از شروع، از تمام رکوردها نسخه بردارید و دامنه را به یک سرویس DNS مستقل ببرید تا مدیریت زون به ثبتکننده گره نخورد، بعد سراغ انتقال ثبت بروید. رکوردهایی را هم که به هاست وب یا سرویس ایمیل اشاره میکنند جداگانه یادداشت کنید، مخصوصاً MX و TXT مربوط به SPF و DKIM.
چند روز قبل از انتقال، TTL رکوردهای حساس را کم کنید تا در صورت نیاز سریع بتوانید تغییر بدهید و بعد از پایدار شدن دوباره آن را بالا ببرید.
بعد از انتقال چه چیزی را بررسی کنیم؟
بعد از نهایی شدن انتقال، Whois را ببینید تا مطمئن شوید ثبتکننده جدید و تاریخ انقضای تازه ثبت شدهاند. سپس نیمسرورها و رکوردهای اصلی را مقایسه کنید، تمدید خودکار را در پنل جدید فعال کنید و قفل انتقال را دوباره ببندید. اطلاعات تماس دامنه را هم بهروز نگه دارید؛ ایمیل نامعتبر شایعترین دلیل شکست انتقالهای بعدی است.
اگر میخواهید دامنهای را به آنلاین سرور بیاورید، پیشنیازها و خطاهای رایج این مسیر را در راهنمای انتقال دامنه به آنلاین سرور جمع کردهایم. اگر دامنههای زیادی دارید یا سرویس حساسی روی آنها سوار است، انتقال را در ساعت کمترافیک انجام دهید و از قبل با تیم پشتیبانی فنی هماهنگ کنید تا اگر رکوردی جا افتاد سریع برگردانده شود.