نحوه تنظیم DNS دامنه بین المللی
برای وصل کردن یک دامنه بینالمللی مثل .com یا .net به هاست یا سرور، دو کار جدا لازم است: اول در پنل دامنه نیمسرورها را تعیین میکنید، بعد در همان سرویسی که آن نیمسرورها به آن تعلق دارند رکوردهای A، AAAA، CNAME، MX و TXT را میسازید. تغییر نیمسرور کل زون را جابهجا میکند، تغییر رکورد فقط مقصد یک نام را.
تفاوت نیمسرور با رکورد؛ همان جایی که بیشتر اشتباه میشود
نیمسرور (Name Server) در پنل دامنه ثبت میشود و در عمل به رجیستری آن پسوند میگوید «پاسخ رسمی این دامنه را از این سرورها بپرس». اگر با ساختار سلسلهمراتبی نامها و نقش رجیستری آشنا نیستید، دامنه (Domain) چیست؟ نقطه شروع بهتری است. تا وقتی این تفویض درست نباشد، هر رکوردی که در هر پنلی بسازید نادیده گرفته میشود، چون اصلاً هیچکس از آن پنل سؤال نمیپرسد.
رکوردها یک لایه پایینتر و داخل زون دامنه، روی همان نیمسرورهایی که معرفی کردهاید، ساخته میشوند. پس اول تکلیف خودتان را روشن کنید: اگر کل سرویسها (سایت، ایمیل و زیردامنهها) قرار است به ارائهدهنده دیگری برود، نیمسرور را عوض کنید؛ اما اگر نیمسرورها هماناند و فقط سایت به سرور جدید میرود، ویرایش رکورد A کافی است. برای دامنههای بینالمللی هر دو کار از همان بخشی در دسترس است که دامنه را از طریق آن ثبت و مدیریت میکنید؛ قوانین و چرخه عمر خودِ ثبت دامنه بین المللی را جداگانه توضیح دادهایم.
مرحله اول: تعیین نیمسرورها در پنل دامنه
این مسیر مخصوص پسوندهای بینالمللی است؛ در دامنههای ملی نیمسرورها از پنل ایرنیک ثبت میشوند و روش کار در نحوه ثبت DNS برای دامنه های IR آمده است.
مسیر کار در همه پنلها یکی است و فقط نام دکمهها فرق میکند:
- وارد ناحیه کاربری شوید و دامنه موردنظر را از فهرست دامنهها باز کنید.
- سراغ بخش نیمسرورها بروید؛ بسته به پنل با عنوان
NameserversیاCustom name serversدیده میشود. - مقادیر را دقیقاً همانطور که ارائهدهنده هاست یا سرویس DNS داده وارد و ذخیره کنید.
- نیمسرورهای قدیمی را حذف کنید (در پنلهای قدیمیتر با تیک
deleteمقابل هر ردیف) تا دو مرجع متناقض همزمان فعال نباشد.
تصویرهای زیر از نسخه قدیمیتر پنلاند؛ ظاهر امروز فرق دارد اما ترتیب کار همان است.



نکتهای که معمولاً از قلم میافتد: اگر نیمسرورها زیردامنهای از خودِ همان دامنه باشند (مثل ns1.example.com)، باید ابتدا در پنل دامنه رکورد Glue یا همان Host Record بسازید و IP آنها را ثبت کنید. بدون Glue، تفویض به یک حلقه بسته تبدیل میشود و دامنه پاسخ نمیدهد.
مرحله دوم: رکوردهایی که واقعاً لازم دارید
Aنام را به آدرس IPv4 وصل میکند؛ رکورد اصلی سایت.AAAAهمان کار برای IPv6.CNAMEیک نام را نام دیگری معرفی میکند؛ رایجترین کاربردشwwwاست.MXمقصد ایمیل دامنه را تعیین میکند و مستقل از سایت است.TXTبرای SPF، DKIM، DMARC و کدهای تأیید مالکیت.NSجدا از تفویض اصلی، برای واگذاری یک زیردامنه به نیمسرورهای دیگر.
دو نکته فنی: روی خودِ ریشه دامنه نمیتوان CNAME گذاشت، چون با رکوردهای SOA و NS همان نام تداخل دارد؛ ارائهدهندهها برای این حالت گزینههایی مثل ALIAS یا ANAME میگذارند. دوم اینکه برای هر دامنه فقط یک رکورد SPF مجاز است؛ دو رکورد SPF همزمان یعنی SPF شکسته و چند فرستنده را باید داخل همان یک رکورد کنار هم نوشت.
مقصد رکوردهای A و AAAA همان IP سروری است که سایت روی آن بالا میآید. برای نمونه در پلنهای سرور مجازی ابری آلمان هر پلن یک آدرس IPv4 و یک رنج /64 از IPv6 دارد، یعنی میتوانید هر دو رکورد را کامل پر کنید.
TTL را قبل از مهاجرت کم کنید
TTL عددی است که همراه هر رکورد فرستاده میشود و به سرورهای بازگشتی (Resolver) میگوید چند ثانیه اجازه دارند این پاسخ را نگه دارند. مقدار پیشفرضش بسته به سرویسدهنده فرق میکند؛ در پنل خودتان ببینید چه عددی نشسته است.
روش درست مهاجرت این است: پیش از تغییر و دستکم به اندازه TTL فعلی زودتر، مقدار TTL رکوردهایی را که قرار است عوض شوند به عددی کوچک مثل 300 ثانیه برسانید. صبر کنید تا TTL قبلی منقضی شود، بعد رکورد را تغییر دهید. اینطور بازهای که بخشی از کاربران هنوز به سرور قدیمی میروند از چند ساعت به چند دقیقه کوتاه میشود. پس از پایدار شدن اوضاع، TTL را دوباره بالا ببرید. اگر زون دامنه را روی یک سرویس میزبانی DNS مستقل از هاست نگه دارید، تعویض سرور سایت دیگر به معنای جابهجایی کل زون نخواهد بود.
«انتشار DNS» در واقع انقضای کش است
هیچ چیزی در اینترنت پخش یا منتشر نمیشود. لحظهای که رکورد را ذخیره میکنید، نیمسرورهای شما بلافاصله پاسخ جدید را میدهند. آنچه طول میکشد این است که سرورهای بازگشتی سراسر دنیا هنوز پاسخ قبلی را در کش دارند و تا پایان TTL دورش نمیریزند. پس مدت «انتشار» را عملاً خودتان با TTL قبلی تعیین کردهاید.
دو استثنا هست: تغییر خودِ نیمسرورها در سطح رجیستری ثبت میشود و زمان اعمالش به رجیستری و پنل دامنه بستگی دارد. ضمناً سیستمعامل و مرورگر شما هم کش جدا دارند؛ اگر فقط شما سایت را قدیمی میبینید، مشکل از کش محلی است:
- ویندوز:
ipconfig /flushdns - مک:
sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder - لینوکس با systemd-resolved:
resolvectl flush-caches(دستور قدیمیsystemd-resolve --flush-cachesمنسوخ شده است)
بررسی نتیجه با dig و nslookup
ابتدا ببینید رجیستری چه نیمسرورهایی را برای دامنه اعلام میکند:
dig NS example.com +short
سپس رکورد را مستقیم از خودِ نیمسرور بپرسید تا کش هیچ سرور واسطی در جواب دخالت نکند. این مهمترین دستور کل فرایند است:
dig A example.com @ns1.example-dns.com +short
برای ایمیل و رکوردهای متنی هم dig MX example.com +short و dig TXT example.com +short را بگیرید. اگر میخواهید کل زنجیره تفویض از ریشه تا نیمسرور نهایی را ببینید، dig +trace example.com بهترین ابزار برای پیدا کردن تفویض نصفهکاره است.
در ویندوز nslookup -type=NS example.com 8.8.8.8 هنوز کار میکند، اما ابزار امروزیتر پاورشل است: Resolve-DnsName example.com -Type A -Server 8.8.8.8. در خروجی nslookup عبارت Non-authoritative answer یعنی پاسخ از کش آمده، نه از نیمسرور اصلی.
خطاهای رایجی که وقت میگیرند
- ترتیب اشتباه. اگر نیمسرور را عوض کنید و زون مقصد خالی باشد، سایت و ایمیل همزمان قطع میشوند. اول زون را در سرویس جدید کامل بسازید، بعد نیمسرور را تغییر دهید.
- ویرایش در پنل اشتباه. بعد از تغییر نیمسرور، هر رکوردی که در پنل قبلی ویرایش کنید بیاثر است. اول با
dig NSببینید کدام پنل واقعاً فعال است. - فراموش کردن MX. انتقال سایت بدون کپی کردن رکوردهای
MXوTXT، ایمیل دامنه را از کار میاندازد. - نبود
www. اگر برایwwwرکوردAیاCNAMEنساخته باشید، دامنه اصلی سالم است ولی آدرس باwwwباز نمیشود. - قفل بودن دامنه. بعضی پنلها تا برداشته نشدن قفل دامنه، تغییر نیمسرور را ذخیره نمیکنند.
وقتی یک رکورد A دیگر کافی نیست
اگر مخاطب شما همزمان داخل و خارج ایران است، برگرداندن یک IP ثابت به همه بهترین جواب نیست. در این حالت سراغ DNS جغرافیایی بروید که پاسخ را بر اساس موقعیت کاربر میدهد، کاربر داخل را به سرور ایران و کاربر خارج را به سرور اروپا میفرستد و سلامت مقصدها را هم پایش میکند.
و اگر با همه این نکات باز هم دامنه به مقصد درست نرسید، خروجی dig +trace را ذخیره کنید و به پشتیبانی بدهید؛ معمولاً همانجا معلوم میشود زنجیره کجا قطع شده است.
ورود به پنل مدیریت دامنههای بینالمللی
اگر دامنه بینالمللی خود را از آنلاین سرور گرفتهاید، تغییر نیمسرورها از پنل اختصاصی مدیریت دامنههای بینالمللی انجام میشود و دو نکته ورود معمولاً وقت کاربران را میگیرد:
- نام کاربری شما همان نشانی ایمیلی است که با آن در سایت آنلاین سرور عضو شدهاید؛ نام کاربری جداگانهای وجود ندارد.
- اگر رمز این پنل را ندارید، در همان صفحه ورود روی گزینه
Forgot passwordبزنید تا رمز به همان ایمیل فرستاده شود.
بعد از ورود، از منوی اصلی وارد بخش Domains شوید، دامنه موردنظر را از فهرست باز کنید و سراغ Custom name servers بروید. نیمسرورهای تازه را در فیلد HOSTNAME بنویسید و ردیفهای اضافی را با تیک Delete کنار هر ردیف بردارید، بعد ذخیره کنید.